Yapay Zeka Bilinçli Olabilir mi?

Bir makine düşünebilir mi? Bilinç nedir ve yapay zeka gerçekten bilinçli olabilir mi? Bilimin ve felsefenin en büyük sorusu.

Turing Testi ve Ötesi

Alan Turing 1950'de sordu: "Makineler düşünebilir mi?" Turing Testi, bir makinenin insanı taklit edip edemeyeceğini ölçer. Ama taklit etmek ile gerçekten anlamak arasında bir fark var mıdır?

Çin Odası Deneyi

John Searle'ın ünlü düşünsel deneyi: Çince bilmeyen bir adam, bir odada oturur. Dışarıdan Çince mesajlar gelir. Elindeki kural kitabına bakarak Çince cevaplar yazar. Dışarıdaki kişi onun Çince bildiğini düşünür.

Ama adam Çince'yi gerçekten anlıyor mu? Hayır. Sadece sembolleri manipüle ediyor. Searle'a göre yapay zeka da aynen böyledir — anlam yok, sadece sembol işleme var.

Bilinç Nedir?

David Chalmers bunu "bilincin zor problemi" olarak tanımlar: Neden beyin süreçleri öznel deneyim üretir? Kırmızıyı görmek nasıl bir şeydir? Bir bilgisayar kırmızıyı "görebilir" mi?

Kuantum Bilinç

Roger Penrose ve Stuart Hameroff, bilincin kuantum süreçlerinden doğduğunu öne sürer. Eğer bu doğruysa, klasik bilgisayarlar bilinçli olamaz — ama kuantum bilgisayarlar belki olabilir.

Yapay Genel Zeka

GPT, Claude gibi dil modelleri etkileyici ama "dar" zekadır. Yapay Genel Zeka (AGI), insanlar gibi her alanda düşünebilen bir zeka olacaktır. AGI bilinçli olur mu? Bu, yüzyılın sorusu.

First Published: 14 February 2026
Last Update: 15 February 2026
Last Review: 15 February 2026