Kısa açıklama: İnanç ve bilim gerçekten zıt mı, yoksa henüz aynı hakikati farklı dillerle mi arıyorlar?
Uzun süre insanlık, inanç ile bilimi iki karşıt alan gibi gördü. Biri görünmeyeni savunuyor, diğeri ölçülebileni esas alıyor gibi düşünüldü. Oysa mesele belki de karşıtlık değil, yöntem farkıdır. İnanç anlamı sorar; bilim işleyişi. İnanç “neden”e yaklaşır, bilim “nasıl”ı çözmeye çalışır.
Bu yüzden ikisini mutlak düşman gibi görmek, insanın hakikat arayışını gereksiz yere ikiye bölmek olabilir. Çünkü insan sadece ölçen bir varlık değildir; aynı zamanda anlam arayan bir varlıktır. Sadece anlamla da yetinmez; görmek, sınamak, çözmek de ister. Demek ki her iki alan da insanın başka bir ihtiyacına cevap verir.
Kuantum dünyası burada ilginç bir eşik gibi duruyor. Çünkü klasik kesinlik anlayışını sarsıyor. Gözlem, olasılık, etkileşim, görünmeyen düzeydeki düzen gibi kavramlar, maddeyi bile daha esnek okumamıza neden oluyor. Bu durum, birçok insan için bilim ile metafizik arasında yeni bir düşünme alanı açıyor.
Burada dikkat edilmesi gereken şey, bilimi inanca zorla çevirmek ya da inancı laboratuvara sokmaya çalışmak değil. Mesele, ikisinin de insanın hakikat arayışında farklı araçlar olduğunu kabul etmek. Belki de bir gün ortak bir noktada buluşmaları, birinin diğerini yenmesiyle değil; ikisinin de kendi sınırını bilmesiyle mümkün olacak.
Hakikat büyükse, ona giden yolların dili de farklı olabilir.
